?
Patiënten verwachten vertrouwen. En dat begon hier mis te lopen vóór de eerste scroll.
Dit is de eerste van twee gekoppelde showcases over Claro Clinic. In dit document (Deel 1) focussen we op de UX Audit en probleemanalyse van de bestaande website. De oplossingsgerichte onderzoeksvragen en de uitwerking van het iteratieve ontwerpproces worden aansluitend beantwoord in Deel 2: Claro Clinic Ontwerp.
Binnen dit gehele traject (Claro Clinic Deel 1 & 2) hanteer ik de Double Diamond als overkoepelend ontwerpproces. Deze showcase (Deel 1) representeert de Discover en Define fase. Om er zeker van te zijn dat ik dit vooronderzoek niet willekeurig aanvloog, heb ik de UX Audit gestructureerd volgens Erika Hall's Onderzoekscyclus (2013). Dit vormt de fundering van dit specifieke document.
Deze cyclus bestaat uit zes stappen: Define the Goal → Select the Approach → Plan, Prepare and Design → Execute and Collect → Making Sense of the Results → Consider Next Steps. Door dit stappenplan zichtbaar te volgen, voorkwam ik dat ik overstapte van "iets ziet er lelijk uit" naar "dus ik ga het opnieuw ontwerpen" zonder een verdedigbare tussenstap.
Bekijk hier de BC die ik met dit document aantoon.
Je maakt bij Opdracht duidelijk wat er van je gevraagd wordt en welke doelen jouw bijdragen dienen te bereiken.
Je zet relevante theorie over mensgerichte ontwerpmethodes in om jouw keuzes te onderbouwen.
Je verzamelt bij je ontwerpactiviteiten methodisch inzichten met betrekking tot de te behalen doelen en beoordeelt de toegevoegde waarde daarvan voor het beantwoorden van de ontwerpvraag.
Je formuleert heldere Conclusie waar bruikbare verbetersuggesties uit voortvloeien.
Je bereidt zelfstandig methodische ontwerpactiviteiten voor die je passend bij de situatie zelfstandig óf met andere belanghebbenden kunt uitvoeren.
Tije van Like Bamboo overhandigde me als startpunt een brede opdracht: "Kijk eens naar Claro Clinic en kom met een verbeterplan in hoe zij hun website kunnen verbeteren. Je kunt eventueel ook al een her-ontwerp voor ze maken. Om te weten wat we écht wilden bereiken, moest ik deze vraag eerst concreter maken.
De makkelijkste weg is om ja te knikken en direct een audit van de héle website te plannen. Maar onderzoeken zonder duidelijke afbakening is niet zo slim. Om de opdracht scherp te stellen, heb ik eerst een korte verkenning (quickscan) van de huidige website gedaan.
Uit deze snelle verkenning viel direct op dat de homepage rommelig oogde en de boekingsflow frictie bevatte. Met die observaties ben ik het gesprek met Tije aangegaan, waarbij we de volgende vaste kaders hebben vastgesteld:
Ik stelde de volgende overkoepelende onderzoeksvraag op voor dit vooronderzoek:
Hoofdonderzoeksvraag: "Welke UX- en usability-knelpunten op de huidige website van Claro Clinic belemmeren potentiële patiënten bij het maken van een afspraak?"
Om deze hoofdonderzoeksvraag te kunnen beantwoorden, heb ik hem opgedeeld in gerichte deelvragen. Deze vragen zijn een vertaling van de afgesproken kaders (focus op de homepage en boekingsflow) gecombineerd met mijn initiële verkenning. Volgens de theorie van Fogg over Web Credibility (2003) is 'vertrouwen' namelijk de allerbelangrijkste conversie-metric voor platforms in de gezondheidszorg. Dat verklaart waarom ik deze begrippen expliciet meeneem in mijn bevraging.
De onderstaande deelvragen beantwoord ik in dit document door middel van de Heuristische Evaluatie en Gebruikerstest. De inzichten die hieruit voortkomen, vertaal ik aan het eind van dit document naar 'How Might We' ontwerpvraagstukken voor het daadwerkelijke herontwerp (Datapunt 2).
Naast de onderzoeksvragen zijn er randvoorwaarden en uitgangspunten meegegeven vanuit het stagebedrijf (Like Bamboo):
Voordat ik één pagina had bekeken, moest ik beslissen: met welke criteria ga ik beoordelen? Een audit zonder vooraf bepaalde meetlat is geen onderzoek maar een persoonlijke mening. Voor de basis-bruikbaarheid gebruikte ik de industriestandaard (de 10 heuristieken van Nielsen). Echter, omdat Claro Clinic opereert in een privacy-gevoelig medisch domein, kon ik niet volstaan met uitsluitend generieke regels. Bezoekers zijn hier zenuwachtig, twijfelen en zoeken veiligheid. Daarom breidde ik mijn meetlat uit met theoretische kaders die specifiek focussen op het wekken van vertrouwen en het verlagen van emotionele drempels.
Norman onderscheidt drie niveaus van emotionele verwerking. Het visceral niveau; dus de directe, pre-cognitieve eerste indruk is bij Claro Clinic bijzonder relevant. Iemand die overweegt een SOA-test te maken, is al kwetsbaar. Als de pagina in de eerste milliseconden niet veilig en professioneel aanvoelt, verlaat de bezoeker de pagina voordat er ook maar één woord gelezen is. Dit kader gebruikte ik om de eerste 5 seconden van de gebruikerservaring te beoordelen.
Nielsen's 10 heuristieken zijn de standaard meetlat voor usability-audits. Ik paste ze toe als systematische checklist om te voorkomen dat ik alleen de opvallende problemen zou aanwijzen. Aanvullend hanteerde ik het principe van Cognitive Load minimaliseren: in een context waar een bezoeker al emotioneel belast is (een medische afspraak), mag de interface zo min mogelijk mentale energie vragen. Dit kader gebruikte ik primair voor de beoordeling van de boekingsflow.
In de medische wereld is geloofwaardigheid de drempel vóór elke andere actie. Fogg's model stelt dat credibility ontstaat op het snijpunt van Prominence (wat valt op?) en Interpretation (hoe wordt dat beoordeeld?). Ik koos dit kader als primaire lens voor de homepage, omdat het me dwingt te beoordelen of de meest opvallende elementen van de pagina vertrouwen opbouwen of juist afbreken, nog voordat ik een eigen oordeel vel.
Een methodekeuze is pas verdedigbaar als je weet wat je niet doet. Ik heb drie alternatieve methodes bewust afgewogen en verworpen:
Voordat ik door de site ging klikken, had ik een duidelijke richtlijn nodig. Om te bewijzen dat ik zelfstandig een ontwerponderzoek kan voorbereiden, maakte ik eerst een evaluatieprotocol.
Ik bakende de evaluatie af tot twee pagina's. Die keuze is niet willekeurig want samen vormen ze het hart van de patiënt-funnel. Als een bezoeker op de homepage afhaakt of op de afsprakenpagina vastloopt, maakt de rest van de site niet meer uit.
De theoretische kaders combineerde ik tot één geïntegreerde "meetlat". Per pagina doorliep ik dezelfde procedure:
Niet elke fout is even urgent. Om te voorkomen dat ik straks alles tegelijk probeer te fixen, classificeerde ik elke bevinding op impact:
Directe impact op vertrouwen of conversie.
Verzwakt de gebruikservaring significant.
Storend maar niet blokkerend.
Een audit is slechts theorie; de aannames die hieruit voortkomen wilde ik in de praktijk toetsen om confirmation bias te voorkomen. Om aan te tonen dat ik methodische ontwerpactiviteiten zelfstandig kan voorbereiden (BC 4.1), heb ik in deze plan-fase de validatie-opzet bepaald.
Op basis van het methodisch kader uit Experts, Peers & Gebruikers (Van Hofwegen et al., 2025) heb ik een gestructureerd formulier opgesteld voor een proxy-doelgroep. Voorafgaand aan de test is via een informed consent expliciet toestemming gevraagd en gekregen om de testresultaten en citaten onder hun eigen (voor)naam in dit openbare portfolio te verwerken. De vragen zijn bewust niet-sturend geformuleerd en gericht op beleving, niet op ontwerp-oordelen. Het formulier leidt elke deelnemer stapsgewijs door de live site van Claro Clinic:
Plan klaar, tijd om te scannen. Ik liep de website door met mijn theoretische bril op. Niet zoeken naar wat ik zelf 'lelijk' vond, maar objectief turven waar de site de regels brak. Hier is de uitwerking van mijn onderzoek; het bewijs waarop mijn latere conclusies zijn gebaseerd.
"Het eerste wat opvalt is een grote foto met een jonge mannelijke arts in witte jas met stethoscoop ,het ziet er fake uit. Bovenaan draait een balk met quick-wins: 'Klantbeoordeling 9.8', 'Gratis parkeren', 'BIG-geregistreerde arts'. Goed dat die er staan, maar ze vliegen voorbij. De teal-kleur is consistent, maar zodra ik scroll breekt er ineens een paarse gradient in bij de vaccinatiesectie. Dat is niet consistent.
"Titel: 'Afspraak maken', dat is duidelijk. Pagina laadt erg sloom. Eenmaal op de pagina zit de module ''below the fold''. Daarboven zit een alinea tekst die de diensten op de homepage herhaalt. Pas daarna verschijnt de boekingswidget; een 3-staps formulier met sidebar ('Kies je dienst', 'Datum & tijd', 'Jouw informatie'). Dat is prima, maar de nieuwe pagina, en de tekst erboven is onnodig. En de 'Ga verder'-knop is super inconsistent met de rest. ''Waarom?"
Per heuristiek (Nielsen, 1994) noteerde ik of de pagina voldoet, een aandachtspunt heeft, of de heuristiek schendt:
✅ = voldoet ⚠ = aandachtspunt ❌ = schending (opgenomen als bevinding)
Per geloofwaardigheidsfactor (Fogg, 2003) noteerde ik of het element aanwezig, afwezig of actief schadelijk was:
Tot nu toe was de audit gebaseerd op mijn eigen blik als UX'er. Dat is nuttig om snel problemen te signaleren, maar het blijft een expert-oordeel. Om te checken of deze expert-bevindingen ook buiten mijn eigen hoofd standhielden, wilde ik de live site voorleggen aan mensen uit de daadwerkelijke doelgroep.
Formeel gebruikersonderzoek met huidige patiënten was niet haalbaar, bij zoiets persoonlijks als een SOA-test vraag je niet zomaar mensen in een wachtkamer van een kliniekom mee te doen. Daarom heb ik een kleinschalige gebruikersvalidatie opgezet met een proxy-doelgroep: jongvolwassenen uit mijn eigen netwerk die seksueel actief zijn en ervaring hebben met SOA-testen of vaccinaties: vier deelnemers (2 man, 2 vrouw, leeftijd 24–28). Geen patiënten van Claro Clinic, maar demografisch wel representatief voor wie de website moet bedienen. Omdat dit geen echte patiënten waren, kan ik niet uitsluiten dat hun emotionele drempel bij het daadwerkelijk invullen van een SOA-test anders zou zijn. Die beperking neem ik mee in mijn conclusies.
Wat dit opleverde (Triangulatie): De gebruikers gaven me niet alleen de kwantitatieve bevestiging dat mijn expert-oordeel klopte (zoals bij de AI-foto), ze gaven me vooral de context om de frustratie te duiden. Het gebrek aan visuele eenheid en de onduidelijke flow leiden direct tot wantrouwen (de 'commerciële vibe'). Dit was het laatste puzzelstuk dat ik nodig had om zowel mijn expert-audit als deze gebruikersdata samen te voegen (synthese) tot de werkelijke kernproblemen.
Het doornemen van de heuristieken én de gebruikersvalidatie gaf me een lange lijst aan aantekeningen. Om alleen de inzichten over te houden waar we echt wat mee konden, heb ik de resultaten getrianguleerd en gefilterd. Hieronder staan de zes gecombineerde bevindingen die direct antwoord geven op de hoofdonderzoeksvraag, en daarmee het fundament leggen voor het uiteindelijke herontwerp.
Om te bepalen in welke volgorde we deze problemen moeten oplossen, heb ik de ernst ervan gescoord op basis van Nielsen's Severity Ratings (1995). Ik woog elk probleem op drie factoren: de impact, de frequentie en de persistentie. Fouten die het vertrouwen direct schaden of de boeking onmogelijk maken, kregen Severity 4 (Usability Catastrophe) of Severity 3 (Major Problem). Visuele inconsistenties die de boeking vertragen maar niet blokkeren, vielen onder Severity 2 (Minor Problem).
De hero toont een AI foto van een arts met een te perfecte glimlach, geen echte medewerker van Claro Clinic. Fogg's Prominence-Interpretation Theory (2003) waarschuwt dat wanneer een prominent element negatief word geïnterpreteerd ("dit is nep"), de credibility harder daalt dan wanneer je niks had geplaatst. Voor een medische kliniek is dat onacceptabel.
Actie: Vervang de AI-foto door echte fotografie van een arts of het team. Als dat niet beschikbaar is, werk ik met abstracte vormen en een rustige kleur in plaats van een ongeloofwaardig gezicht.
De homepage start met een consistent teal-palet, maar zodra je scrollt breekt er een paarse gradient in. Knoppen wisselen mee: soms teal, soms paars. Die dubbele identiteit ondermijnt de visceral layer (Norman, 2004), onbewust voelt het alsof je op een andere website bent.
Actie: Eén passend kleurensysteem doorvoeren.
Vijf verschillende stijlen knoppen. Solid, outline, paars, afgerond, plat. Hick's Law (Hick, 1952) voorspelt dat de reactietijd toeneemt naarmate het aantal keuzes stijgt. De bezoeker moet hier nadenken over wat een knop is en wat niet. Bezoekers weten daardoor niet eens meer wat klikbaar is. Dat kost conversie.
Actie: Een binair primary/secondary button systeem voor de volledige patiëntreis.
Vijf verschillende knopstijlen op één website — geen consistent design system.
De afsprakenpagina begint met een inleidende tekstalinea die de diensten hérhaalt (al op de homepage gezien). Pas dáárna below the fold verschijnt de 3-staps boekingswidget. Die widget zelf is prima (progressie-indicator met 'Dienst → Datum → Info'), maar de tekst erboven voegt onnodige cognitieve belasting toe op het moment dat de bezoeker al besloten heeft om te boeken (NNg, 2006).
Actie: De inleidingtekst verwijderen. Een manier vinden om de boekingswidget intuitiever te laten vinden door de patient.
Witte tekst op een hele lichte teal balk scoort een contrastratio van 1.92:1. WCAG AA vereist minimaal 4.5:1 voor normale tekst. Dat is niet een randje eronder, dat is minder dan de helft van wat nodig is.
Actie: Contrast opschroeven. Typografie moet hard afsteken.
BIG-registratie, LCR-registratie en een klantbeoordeling van 9.8 stáán op de site, maar uitsluitend in een scrollende ticker-balk bovenaan de pagina. Die ticker schuift snel voorbij en is makkelijk te missen. Verderop staat een Google Reviews widget, maar ver onder de vouw. Trust signals werken alleen als ze op het juiste moment zichtbaar zijn: vóórdat de bezoeker twijfelt, niet nadat die al is afgehaakt.
Actie: Credential-blok (BIG, LCR, review-score) als statisch, visueel prominent element direct in de hero plaatsen. Niet verstoppen in een animatie.
Ik bekeek alle zes de punten. Toen ik ze groepeerde, zag ik pas de echte patronen. Ze bleken namelijk allemaal terug te voeren op drie grote problemen:
De fake hero (#1), de identiteitscrisis (#2) en het gebrek aan statische trust signals (#6) zijn in de kern hetzelfde probleem. De website wekt geen vertrouwen. Bij een medische kliniek is vertrouwen alles. Als dat ontbreekt, vertrekt de bezoeker.
Bevinding #3 (CTA chaos) en #4 (boeking-layout) draaien om hetzelfde: de route naar een afspraak is niet intuïtief genoeg. Visuele afleiding, lange laadtijden en een gebrek aan een goede flow zorgt voor verminderde conversi.
Bevinding #5 (WCAG contrast) is ook relevant: een contrastratio van 1.92:1 betekent dat tekst voor slechtziende bezoekers onleesbaar is. Bij een medische website mag je niemand uitsluiten.
Van deze drie weegt de Vertrouwenscrisis het zwaarst: zonder vertrouwen bereikt een bezoeker de boekingsflow überhaupt niet. De conversie-frictie komt pas in beeld als iemand al besloten heeft om een afspraak te maken. Met die prioritering werd het plan helder: het herontwerp moest beginnen bij het opbouwen van medisch vertrouwen, en vervolgens de weg naar een afspraak zo makkelijk mogelijk maken. De contrastschending documenteer ik om ook rekening mee te houden.
Eerlijk is eerlijk: sommige van deze problemen zijn niet bepaald subtiel. Dat de hero een overduidelijke AI-afbeelding bevatte, zag ik bij de allereerste quickscan natuurlijk ook al. De valkuil voor mij als ontwerper is dan dat je op je gut feeling gaat varen en denkt het al te weten. Maar daar bleek juist de kracht van deze gestructureerde audit te zitten. Zonder Fogg's theorie en de gebruikersvalidatie was mijn afkeer van die AI-foto puur een esthetische mening gebleven; nu was het een gevalideerde conversiekiller. Hetzelfde geldt voor Nielsen's heuristieken: de vijf verschillende knopstijlen (#3) voelden in eerste instantie gewoon 'rommelig', maar door de lens van Consistency and Standards besefte ik pas hoeveel cognitieve frictie dit oplevert in de boekingsflow. Tot slot dwong deze methodiek me om verder te kijken dan visuele voorkeuren, waardoor ik de gevaarlijke contrastschending (#5) ontdekte die ik anders had gemist. Deze brede theoretische blik (Nielsen, Fogg én WCAG) transformeerde mijn losse aannames in keiharde ontwerpeisen.
Achteraf gezien was de combinatie van een theorie-gedreven audit (via Norman, Nielsen en Fogg) en een proxy-validatie de juiste keuze voor dit privacygevoelige domein. De drieslag aan theorieën voorkwam dat ik uitsluitend naar oppervlakkige usability keek (Nielsen), maar dwong me ook om de emotionele eerste indruk (Norman) en geloofwaardigheid (Fogg) zwaar mee te wegen. De proxy-validatie diende vervolgens als onmisbaar tegenwicht voor mijn eigen expert bias. Zonder die validatie had ik waarschijnlijk te veel nadruk gelegd op de kleurinconsistentie (#2), terwijl de reacties van de proxy-doelgroep aantoonden dat de fake hero (#1) en de commerciële vibe het vertrouwen (Fogg) nog veel harder schaadden. Door de academische theorie direct naast de gebruikerservaring te leggen, was de ontwerpopgave niet langer een mening, maar een onderbouwd feit.
Problemen afvinken is makkelijk, maar ze omzetten in een ontwerpkans levert meer op. Nu we de kernproblemen weten (Vertrouwen en Conversie-frictie), is de overkoepelende Hoofdontwerpvraag voor het komende herontwerp direct helder:
"Hoe kan de online ervaring van Claro Clinic het vertrouwen van een potentiële patiënt opbouwen en tegelijkertijd de drempel naar het maken van een afspraak frictieloos verlagen?"
Om deze brede vraag behapbaar te maken voor het ontwerpproces, heb ik hem via de How Might We-methode opgesplitst in twee gerichte deelvragen. Volgens Rosala (2021) stelt een goede HMW-vraag de gebruiker centraal en is hij positief geformuleerd:
De twee brede HMW-vragen vertaalde ik door naar vier concrete en meetbare ontwerpeisen. Omdat de HMW's overkoepelend zijn, leveren ze meerdere randvoorwaarden op; de ontwerpkans rondom de vertrouwenscrisis (HMW 1) dicteert bijvoorbeeld zowel harde eisen over het beeldmateriaal als over de toepassing van een consistent design system. Elke eis is bewust verankerd in het theoretisch kader (Nielsen, Fogg en Norman) dat eerder is vastgesteld. Hierdoor is het uiteindelijke ontwerp straks objectief toetsbaar op usability en geloofwaardigheid, in plaats van op persoonlijke smaak:
Vijf bevindingen, drie severity-niveaus, vier ontwerpeisen. Maar wat is het overkoepelende beeld?
Als ik de vijf bevindingen naast elkaar leg, ontstaat er een helder beeld. 2 van de fouten bevindt zich niet op specifieke pagina's, maar is geworteld in het gebroken fundament (sitebreed) (zoals het gebrek aan een consistent design system). De overige drie pagina-specifieke fouten (zoals de neppe AI-foto en de niet frictieloze boekingsmodule) bevinden zich uitsluitend op de twee meest kritieke touchpoints: de homepage en de boekingsflow.
Dat patroon dicteert de oplossing. De specifieke interactie-fouten beperken zich tot de start en het einde van de keten: als op de homepage het vertrouwen niet wordt opgebouwd (Fogg, 2003), bereikt de bezoeker de boeking niet. Bevat de boekingsflow te veel cognitieve frictie (Nielsen, 1994), dan haakt men alsnog af. Omdat zowel de structuur van deze touchpoints áls de visuele identiteit (het fundament) kapot zijn, kan ik niet zomaar beginnen met schermen inkleuren. Het proces vereist een strikte scheiding tussen interactie en visueel ontwerp.
Het herontwerp vereist een gelaagde aanpak: van interactie naar visueel fundament, hierin werk ik in lagen. Eerst ontrafel ik de complexe boekingsflow en de lay-outstructuur (focus op frictie verlagen). Zodra die interactie staat, repareer ik de visuele identiteit door een betrouwbaar design system te bouwen (focus op vertrouwen wekken). Pas als die twee pijlers staan, pak ik ze samen in het definitieve herontwerp van de twee kritieke touchpoints (homepage en boekingsmodule).
Hier stopt de probleemanalyse. De vier ontwerpeisen uit het PvE en de daaruit voortvloeiende How-Might-We vragen vormen samen de briefing voor het daadwerkelijke designwerk.
De audit heeft alle drie de deelvragen beantwoord: we weten nu precies wat er mis is en waarom de patiënt afhaakt. Het fundament van het huidige ontwerp is dusdanig instabiel dat pleisters plakken geen zin heeft; we hebben een doordacht herontwerp nodig.
Een ontwerpvraag beantwoord je echter niet met theorie, maar met een gevalideerd product. In Datapunt 2: UX Ontwerp neem ik de geformuleerde How-Might-We (HMW) vragen en het Programma van Eisen mee als mijn vertrekpunt. Hierbij formuleer ik nieuwe, ontwerpspecifieke validatievragen (zoals: "Weet dit nieuwe design system wel medisch vertrouwen op te wekken?") om te bewijzen dat het nieuwe prototype de problemen écht oplost.
De theorieën die het fundament vormden voor dit UX-onderzoek.